Hoe ontstaan grotten eigenlijk?

De natuur en de aarde kunnen ons dagelijks verwonderen. Soms worden er nieuwe dingen ontdekt die we niet eens kunnen begrijpen. Dit is het geval bij de meeste grotten en spelonken die gevonden worden. Het gaat hier niet over de grotten die in het zuiden van Nederland te vinden zijn, want die zijn door de mens zelf gemaakt. Het gaat om de natuurlijke grotten in de Ardennen, in Frankrijk en vooral in het oosten van Europa. Af en toe komt er in het nieuws te staan dat er een nieuwe grot ontdekt is, en de foto’s die bij de reportages staan, zijn verbluffend mooi. Hoe kunnen deze openingen in de aarde ontstaan en waarom hebben we nog lang niet alle grotten gevonden?

Tientallen oorzaken

Het ontstaan van grotten heeft tientallen oorzaken. Een reden die onderbelicht is, is dat de aarde zelf dynamisch is. De platen van de aarde kunnen op bepaalde momenten gaan schuiven, waardoor loze ruimtes ontstaan. Dit is het begin geweest van de Grand Canyon. Zo kunnen ook grotten ontstaan door de jaren heen, maar de meeste grotten zijn gevormd door erosie. Dit is een proces van constante slijtage aan de kalksteen, gipswanden, gesteenten en andere materialen die je in de aarde vindt.

Wanneer er een klein stroompje constant over gesteente loopt, zal dit slijtage teweegbrengen op de stenen. Dit is een bijzonder traag proces dat jaren kan duren voor het te zien is met het blote oog. Kalksteen en gips zijn echter veel zachter en het water zal hier veel sneller in kunnen slijten, waardoor er meer water doorheen kan komen, en dit zorgt voor meer slijtage. Heeft het water een hoge kracht en één bepaalde plek waar het vaak op komt, dan kan er een uitholling ontstaan. De meeste grotten zijn miljoenen jaren oud, dus de erosie heeft lang de tijd gehad om effect te hebben.

Waarom zijn er zo weinig grotten ontdekt?

Een grote reden staat hierboven al vermeld. Op de plekken waar de zee tegen de rotsen slaat, zullen veel grotten te vinden zijn. Het is echter geen toegankelijke en geen veilige plek. Onderzoekers weigeren ook vaak om dieper de grotten in te gaan om te kijken of daar nog meer is. Zij zijn bijzonder nieuwsgierig, maar de risico’s die genomen moeten worden tijdens het onderzoek, zijn het vaak niet waard. Een laatste reden voor de vele niet ontdekte grotten is de locatie. De meeste grotten zijn te vinden op de moeilijk bereikbare terreinen en liggen vaak ver van de bewoonde wereld. Als we niet weten waar de grotten kunnen liggen, kunnen deze doorgaans ook niet ontdekt worden natuurlijk!

Een laatste reden die genoemd kan worden, is het feit dat er weinig grotten zijn in de Westerse wereld. De Ardennen heeft veel grotten, en die zijn uiteraard al ontdekt. In het armere Oost-Europa zullen meer grotten zijn, maar daar is minder apparatuur en de interesse is er vaak ook iets minder in de grotten. Pas op het moment dat er een manier bedacht kan worden om de grotten toegankelijker te maken en er geld mee te verdienen op een gezonde manier, zal hier meer mee gedaan worden, zo vermoeden de liefhebbers van grotten.